Bieżeństwo 1915
Kup książkę 44,90 zł 37,72 zł wydanie 1・Okładka twarda
  • Seria wydawnicza: Reportaż
  • Projekt okładki: Agnieszka Pasierska/Pracownia Papierówka
  • Data premiery: 21 września 2016
  • Nazwa wariantu: wydanie 1
  • Rodzaj okładki: twarda
  • Wymiary: 133 mm × 215 mm
  • Liczba stron: 368
  • ISBN: 978-83-8049-350-6
  • Cena okładkowa: 44,90 zł
  • Przeczytaj fragment
Pobierz okładkę

Nagrody

  • Nominacja
    Nagroda Historyczna im. Kazimierza Moczarskiego 2017
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nagroda
    Książka Roku 2016 Warszawskiej Premiery Literackiej
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nominacja
    Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego 2017
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nominacja
    Nagrody Historyczne POLITYKI 2016
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nagroda
    Nagroda Literacka Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego za najlepszą książkę 2016 roku
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nominacja
    Nagroda Literacka m.st. Warszawy w kategorii „proza”
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy
  • Nagroda
    Warszawska Premiera Literacka — książka listopada 2016 roku
    Aneta Prymaka-Oniszk
    Bieżeństwo 1915
    Zapomniani uchodźcy

Bieżeństwo 1915
Zapomniani uchodźcy

Data premiery: 21 września 2016

Lato 1915 roku. Armia rosyjska pod naporem wroga wycofuje się z Królestwa Polskiego i zachodnich krańców Imperium. „Niemiec będzie babom cycki obcinał” – niesie się po wsiach. Spod Lublina, Chełma, Łomży, Ostrołęki, a nawet Warszawy obładowane wozy ruszają w głąb Rosji. Z obszarów na wschód od Białegostoku wyjeżdża nawet osiemdziesiąt procent mieszkańców. Wędrują w skwarze, bez wody i jedzenia. Niemieckie samoloty bombardują wojsko, nie szczędząc uciekinierów. Przy drogach zostają mogiły, część ciał leży niepogrzebana. Wybuchają epidemie. Masowo umierają dzieci.

Bieżeńcy – tak po rosyjsku nazywają uciekinierów carskie władze – są rozwożeni po całej Rosji. Gdy we wsiach gdzieś na Syberii czy nad Donem z trudem budują nowe życie, wybucha rewolucja, niszcząc pozostałe filary „odwiecznego porządku”: carską władzę i religię. Bieżeńcy znowu ruszają w drogę, teraz w drugą stronę, do odrodzonego Państwa Polskiego. Powrót przynosi kolejne „końce świata”.

Z terenu Polski wyjechać mogły ponad dwa miliony osób, ale o bieżeństwie milczą podręczniki. Opowieść ocalają potomkowie bieżeńców. To historia, którą można opowiadać z wielu perspektyw: ludzi postawionych w ekstremalnej sytuacji, chłopów, których świat ginie na ich oczach, wreszcie – uchodźców, uciekinierów, ofiar kolejnych wojen.

  • To znakomite opracowanie losów poszczególnych ludzi i całej zbiorowości doświadczonych kataklizmem wojny i towarzyszącej jej polityki.

    prof. dr hab. Eugeniusz Mironowicz
  • „Szli dzień i noc…” Na wschód. Katolicy, prawosławni, Żydzi, panowie, służba, chłopi, kobiety, dzieci, konie, bydło i psy; zdumiewający exodus wyparty z pamięci następnych pokoleń przez inne nieszczęścia XX wieku. Aneta Prymaka-Oniszk postanowiła, że nie zostawi tych uciekinierów. Jej książka to rzetelny dokument historyczny, piękna opowieść, dowód współczującej pamięci.

    Małgorzata Szejnert
  • Historie zawarte w reportażu Anety Prymaki-Oniszk to nie tylko głód, bieda i opis irracjonalnej ucieczki na Wschód. W znacznym stopniu to historia ludzi, którzy bezpowrotnie stracili swoją wyidealizowaną ojczyznę.

  • Ta książka jako świadectwo właściwie nie ma sobie równych. Nie ze względu na rozmiar tej tragedii, bo wiek XX znał większe. Ale ze względu na stopień jej zapomnienia. To chyba jedna z najbardziej nieopisanych katastrof XX wieku. Dobrze, że znalazła swojego kronikarza.

  • Ta książka jest niczym brakujący element układanki. Bieżeństwo wydobyte z czarnej dziury niepamięci powraca w końcu na swoje miejsce, czyli do historii Polski XX w.