Lord Jim u siebie

Jedna z najbardziej prowokacyjnych i bezkompromisowych książek lat siedemdziesiątych

Groteskowa dekonstrukcja brytyjskiej klasy uprzywilejowanej

Ze wstępem Otessy Mosfegh

Kiedy Lord Jim u siebie ukazał się po raz pierwszy w 1973 roku, opisywano go jako „mroczną i zaskakującą”, „straszliwie okrutną” oraz „potworną parodię” życia brytyjskiej wyższej klasy średniej. I choć powieść wciąż może szokować, dziś przede wszystkim porusza i pozwala z dystansu spojrzeć na hipokryzję zachodniej burżuazji.

Giles Trenchard wychowuje się w świecie idealnym, w luksusowej posiadłości na kornwalijskim klifie. Z zewnątrz – prawdziwa sielanka, ale za fasadą dostatniego życia kryją się izolacja, emocjonalny chłód i rodzicielska przemoc. Niekochany chłopak na próżno stara się sprostać oczekiwaniom otoczenia. Wysyłany z jednej szkoły z internatem do drugiej, nie znajduje w nich bliskich przyjaciół, a w końcu, zdesperowany, wraz z wybuchem II wojny światowej ucieka w szeregi Królewskiej Marynarki Wojennej. „Kiedy jest się mężczyzną, nie trzeba się już martwić okropnościami dzieciństwa” –­ myśli, a w wojskowej codzienności odnajduje poczucie wspólnoty i pozory sensu.

Powrót do domu okazuje się jednak bolesnym zderzeniem z rzeczywistością i – podobnie jak bohater Lorda Jima – Giles popełnia wstrząsający czyn, burzący porządek świata pełnego przywilejów. Ale o ile w powieści Conrada bohater próbował uciec przed wstydem, o tyle w przypadku Trencharda ucieczka nie wchodzi w grę.

Lord Jim u siebie to mroczna opowieść o ludziach zepsutych do szpiku kości, a zarazem historia dojmującej samotności i wyobcowania.