Gajcy
Kup książkę 69,90 zł 58,72 zł wydanie 1・Okładka twarda, foliowana
Kup ebook 59,50 zł 47,60 zł
MOBI, EPUB
  • Seria wydawnicza: Biografie
  • Projekt okładki: Agnieszka Pasierska/Pracownia Papierówka
  • Data premiery: 19 października 2016
  • Nazwa wariantu: wydanie 1
  • Rodzaj okładki: twarda, foliowana
  • Wymiary: 133 mm × 215 mm
  • Liczba stron: 712
  • ISBN: 978-83-8049-377-3
  • Cena okładkowa: 69,90 zł
  • Przeczytaj fragment
Pobierz okładkę

Nagrody

  • Nominacja
    Nagroda im. Oskara Haleckiego 2017
    Stanisław Bereś
    Gajcy
    W pierścieniu śmierci

Gajcy
W pierścieniu śmierci

Data premiery: 19 października 2016

Mało jest poetów, których życie stało się symbolem losu całego pokolenia. Niewątpliwie należy do nich Tadeusz Gajcy – jeden z najważniejszych przedstawicieli rocznika 1920. Nazwano ich Kolumbami, bo odkryli nieznany wcześniej kontynent terroru, cierpienia, strachu i śmierci. Wybitnie utalentowany poetycko redaktor podziemnego czasopisma „Sztuka i Naród”, przekonany o swojej wyjątkowości, żył jak jego rówieśnicy – intensywnie, szybko i twórczo – czując nadchodzącą śmierć. Zginął na powstańczej reducie w wieku dwudziestu dwóch lat, a dowódcy natychmiast wnioskowali o przyznanie mu Krzyża Walecznych. Opublikował dwa szczupłe tomiki poetyckie, które przeszły do historii literatury. Do dziś zwracają uwagę oryginalną fantastyką, którą przeszywa lęk, dziecięcą wrażliwością, utkaną z obrazów apokaliptycznej grozy, wreszcie poczuciem absurdu chwili dziejowej, obserwowanej z niedowierzaniem – jak rodzaj przerażającej groteski.

Po ponad siedemdziesięciu latach od śmierci Gajcego muszą nas nurtować pytania: Kim był ten młodziutki poeta i dramaturg? Co wiązało go z ultraprawicowym środowiskiem „Sztuki i Narodu”? Czym wzbudził niechęć Czesława Miłosza, która nie ostygła do XXI wieku? Pod czyim nazwiskiem ukrywa się w powieści Kolumbowie rocznik 20 Romana Bratnego? Czy faktycznie zginął wraz ze Stroińskim „podniesiony na tarczy eksplozji”?

Stanisław Bereś prześwietla tragiczne życie poety, sięgając do wspomnień rodziny oraz znajomych, ale przede wszystkim dogłębnie analizując jego twórczość.


Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Wydział Filologiczny oraz Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego.

  • Stanisław Bereś – historyk literatury, poeta, krytyk literacki – znany jest jako niezwykły rozmówca, mający na koncie znakomite wywiady książkowe z Tadeuszem Konwickim, Stanisławem Lemem i Andrzejem Sapkowskim. W monografii poświęconej Gajcemu rozmowy nie prowadzi, ale zachowuje ten sam profil – detektywistyczne przygotowanie, upór w stawianiu pytań, umiejętność słuchania źródeł. Nie odpuszcza szczegółom, ale pilnuje syntezy. Dlatego ta nowa książka o Gajcym (w 1992 roku nosiła tytuł „Uwięziony w śmierci. O twórczości Tadeusza Gajcego”) jest trzykrotnie obszerniejsza – bo otrzymaliśmy coś więcej niż biografię. Poznajemy życiorys poety, portret pokolenia, interpretacje wierszy, kluczowe wątki twórczości i ewolucję poglądów politycznych. Kwestia poglądów jest tu nader ważna. Nacjonalistyczna i antysemicka linia czasopisma „Sztuka i Naród”, w którym Gajcy pełnił funkcję redaktora naczelnego, łatwo mogłaby posłużyć Beresiowi do wpisania się w dzisiejszy spór o kulturę czasów wojny. I do wzmocnienia jednej ze stron tego konfliktu. Nic z tego. W studium nie znajdziemy zacietrzewienia czy tendencyjności. Wszystko, co pisze Bereś, jest rzetelnie udokumentowane, wielostronne, odkrywcze. Dzięki temu z pierścienia śmierci zwycięska wychodzi poezja.

    prof. dr hab. Przemysław Czapliński
  • Ten sam Gajcy czytany poza schematami, bez prokuratorskich i adwokackich zapędów, okazuje się postacią znacznie bardziej skomplikowaną. To poeta, którego nie da się już wykorzystać do ilustrowania ideologicznych tez i konstruowania nowych mitologii. Poeta do czytania na nowo.

  • Tadeusz Gajcy (pseudonim konspiracyjny Karol Topornicki), którego jasna gwiazda świeci na niebie polskiej poezji, zginął tragicznie w powstaniu warszawskim, mając zaledwie 22 lata. Ocalało po nim niewiele, a jednak Zbigniew Herbert i Czesław Miłosz nadzwyczaj zgodnie oceniali tę lirykę jako najwybitniejszą z twórców „pokolenia dramatycznego” (czy – jak wolą inni – pokolenia Kolumbów) [...] Dowodem na swoistą popularność autora "Wczorajszemu" jest to, że jego wiersze trafiły do kultury masowej, ukazały się albumy muzyczne z piosenkami do jego słów (Gajcy! oraz Gajcy Szyc Pierończyk), a ostatnio pojawiła się imponująca (712 stron!) monografia Stanisława Beresia "Gajcy. W pierścieniu śmierci".

  • Biografia poety Tadeusza Gajcego to pasjonująca, ale i pouczająca lektura nie tylko dla dzisiejszych narodowców.

    Jacek Cieślak, rp.pl
  • Synteza życia oraz twórczości wypada w wykonaniu Beresia efektownie i imponująco.

  • Stanisław Bereś napisał wyborną biografię jednego z najważniejszych pisarzy generacji Kolumbów. Okraszoną gruntownym omówieniem sławnego sporu z dziejów naszej literatury.

    Tomasz Zb. Zapert, Magazyn Literacki Książki, M./Nr 01 z dn. 01.17
  • Książka Beresia – reinterpretacja tradycyjnego modelu opowieści o życiu i dziele – jest zapisem osobistego śledztwa: jej autor – odbijając się od szczegółowo rekonstruowanej biografii – szuka źródeł twórczości Gajcego, chce zdać sprawę z jej założeń i jej ograniczeń, opowiedzieć o tym, jak zakotwiczona była ona w jednostkowym doświadczeniu i jak reagowała na wymagania swego czasu.