Czystka

Katarzyna Surmiak-Domańska, Czystka
Katarzyna Surmiak-Domańska, Czystka

Kup książkę
44,90 zł
37,72 zł
Wydanie I・Okładka twarda
Kup e-book
35,90 zł
28,72 zł
Czystka・Wydanie I・MOBI, EPUB
Dostawa od:
Kurier
11,79 zł
paczkomat
9,99 zł
poczta
10,30 zł
odbiór osobisty (Warszawa)
0 zł
pliki
0 zł

Każdy ma prawo zapomnieć lub chociaż milczeć o doznanych krzywdach i żyć nowym życiem. Tak jak ojciec autorki. Ale życie bez korzeni jest bardzo trudne – bo każdy ma prawo wiedzieć, kim jest, z kogo się wywodzi i jakie traumy odziedziczył. Katarzyna Surmiak-Domańska chce wiedzieć. Chce także odzyskać babcię Franciszkę, która w jej życiu nie istniała. Ta książka jest zapisem odbudowywania pamięci – jednej kobiecie przywraca w niej miejsce, drugiej pozwala zrozumieć, jak przeszłość wpływa na wszystkich żyjących członków rodziny.

Czystka to pisana z reporterską wnikliwością rodzinna saga, śledztwo genealogiczne prowadzone z dystansem niepozbawionym czułości, badanie historii rodziny na podstawie skrawków i analogii. Z zachowanych listów, zamazanych wspomnień, ale także przemilczeń i niedopowiedzeń wyłania się stopniowo obraz wiejskiego życia na Kresach – od pozornej idylli przedwojennej wielokulturowości, przez grozę wojny i horror rzezi wołyńsko-galicyjskiej, po zagładę tamtego świata, wysiedlenia, zajmowanie domów po Niemcach i próby budowania wszystkiego od początku. Nie brakuje tu postaci drugoplanowych – poza najbliższą rodziną pojawiają się także ciotka pracująca jako służąca we Francji, wuj z Ameryki i liczni krewni. Ich obecność to tło barwne i nieodzowne, by obraz stał się kompletny, a przeszłość odzyskana.


  • Na pierwszym planie książka jest próbą zrekonstruowania życiorysu mojej babci Franki. Nie znałam jej. Zmarła w szpitalu psychiatrycznym, zanim się urodziłam. Ona, mój ojciec i jego młodsze rodzeństwo byli ocaleńcami z czystki etnicznej, której podwójna fala przetoczyła się w latach czterdziestych przez Wołyń i Galicję Wschodnią. W moim domu o tamtych wydarzeniach się nie mówiło. Postać babci była nieobecna, podobnie jak inne rodzinne wspomnienia. Można powiedzieć, że rosłam bez samoświadomości.

    Myślę, że takich osób jak ja jest w Polsce więcej. Nasi rodzice przyszli na świat w ubogich domach chłopskich, boleśnie doświadczyli wojny, a po niej stali się beneficjentami przemian społecznych o niespotykanej wcześniej skali. Zdobyli wykształcenie, przeprowadzili się do dużych miast. Odcięli się od rodzinnych wzorców, a swoje dzieci postanowili wychowywać bez wiedzy o przeszłości, uznając zapewne, że będzie je ona ciągnąć w dół.

    „Czystka” to również opowieść o międzypokoleniowym przekazywaniu traum. O tym, jak skutecznie można je przenosić na bliskich także poprzez milczenie.

    Katarzyna Surmiak-Domańska

  • Efektem jest wybitna literacko książka w typowym dla Surmiak-Domańskiej eleganckim, oszczędnym stylu. Sama żartem, ale celnie, nazwała ją „moją personal non-fiction”. Brzmi nieskromnie? Nie musi. Pisarka zawarła tu mnóstwo głosów, współczesnych i z przeszłości, zza różnych granic. Weszła w rolę medium, żeby przywrócić równowagę w rodzinie, pogodzić żywych ze zmarłymi i z samymi sobą. Żeby zrozumieć i sama móc dalej żyć.

  • Surmiak - Domańska umieszcza prywatną opowieść w ujęciu panoramicznym, kontekście społeczno-politycznym, a to sprawia, że dostajemy do rąk nie tyle świadectwo rodzinnego doświadczenia, co dokument traktujący o palącym do dziś problemie stosunków polsko-ukraińskich i losach rodzin uwikłanych w powojenne przemiany społeczne. To jest opowieść o ludziach, którzy musieli uporać się z przeszłością, o której wielu wołało nie pamiętać dla dobra kolejnych pokoleń.

    Marcin Zegadło, Księgozbiry, facebook.com
  • Książka, znakomicie i oszczędnie napisana, jest wielkim zwycięstwem reporterki. Nie tylko nad próbą wymazania rodzinnej pamięci, nie tylko nad historią, która nawet po latach chciałaby nas zwodzić i oszukiwać, także – co być może najtrudniejsze i najważniejsze – nad własnymi lękami. Próba skonfrontowania się Surmiak-Domańskiej z rodzinnymi traumami, z przeszłością, która uwierała, udała się autorce znakomicie. Wielu z nas będzie jej za tę książkę wdzięcznych. „Czystka” oczyszcza.

  • Katarzyna Surmiak-Domańska na własnej skórze przekonuje się o prawdziwości swoich słów, że pisanie o sprawach bliskich może być podróżą w nieznane. Zanim zanurzy się w jezioro czasu, musi przebić pokrywającą je warstwę lodu. Namówić żyjących bliskich, by się otworzyli, w czym pomaga jej własna córka.

  • Przeżyte traumy, przemilczane i wymazywane latami obrazy krzywd powracają w książce pod różnymi postaciami. Także jako choroby psychosomatyczne, które reporterka zaobserwuje również u siebie. To coś, czego ciało z jakichś powodów nie chce albo nie potrafi zapomnieć.

    Kamila Dzika-Jurek, newsweek.pl
  • Czystka zasługuje […] na wnikliwego czytelnika. Sposób, w jaki Katarzyna Surmiak-Domańska uzupełnia pozbawione kronikarza losy, odtwarza je ze strzępów informacji, raczej z tego, co zostało przemilczane, niż z tego, o czym się mówi, to majstersztyk. Wielu z nas to może pomóc, natomiast jej samej już chyba pomogło.

    Łukasz Grzymisławski, empik.com
  • To świetnie napisana historia rodzinna, osnuta wokół wymazanej z pamięci rodzinnej babci Franki, sięgająca wioski niedaleko Lwowa przez która przeszła rzeź wołyńsko- galicyjska. To jest też opowieść o tym, jak historia rodzinna, ta znana i ta przemilczana, osadza się w kolejnych pokoleniach.

  • To nie jest jednak książka, która ma oskarżać i otwierać dawne rany – i tak wiele nienawiści jest dziś wokół. Surmiak-Domańska, choć chłodno i analitycznie odtwarza tamten czas i pokazuje, do czego człowiek jest zdolny, to przede wszystkim przypomina, że przeszłość rodzinna jest w nas i powraca w niespodziewanych momentach. To odcięcie od traumy to przypadek wielu naszych rodzin. A odzyskiwanie przeszłości jest odzyskiwaniem siebie.

  • Przeczytaj fragment
Pobierz okładkę

Wydanie I

  • Seria wydawnicza: Poza serią
  • Projekt okładki: Grupa Projektor
  • Data publikacji: 29 września 2021

Okładka twarda

  • Wymiary: 133 mm × 215 mm
  • Liczba stron: 288
  • ISBN: 978-83-8191-318-8
  • Cena okładkowa: 44,90 zł

E-book・Czystka

  • ISBN: 978-83-8191-345-4
  • Cena okładkowa: 35,90 zł

Inne książki tej autorki

Zobacz wszystkie

Inni klienci kupili również:

Wstecz Dalej

Strona używa plików cookies zgodnie z polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.