Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce

Był dwór, nie ma dworu
Reforma rolna w Polsce

Premiera
26 stycznia 2022

Anna Wylegała, Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce
Anna Wylegała, Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce

Kup książkę
42,90 zł
36,04 zł
Wydanie II・Okładka miękka, ze skrzydełkami
Kup e-book
35,90 zł
28,72 zł
Był dwór, nie ma dworu・Wydanie I・MOBI, EPUB
Dostawa od:
Kurier
11,79 zł
paczkomat
9,99 zł
poczta
10,30 zł
odbiór osobisty (Warszawa)
0 zł
pliki
0 zł

Reforma rolna, czyli wywłaszczenie wielkich właścicieli ziemskich i przekazanie części ziemi chłopom, przeprowadzona latach 1944–1945 to jedno z najsłabiej zbadanych wydarzeń w powojennej historii Polski. W czasach PRL próbowano przede wszystkim udowodnić, jak bardzo polepszyła sytuację chłopów i robotników rolnych. Po 1989 roku ukazały się liczne wspomnienia ziemian, opisujące proces wywłaszczenia, a publikacje dotyczące wsi skupiły się na okresie późniejszym, zwłaszcza na chłopskim oporze wobec kolektywizacji i na społecznych konsekwencjach funkcjonowania PGR-ów.

Książka Anny Wylegały wypełnia tę lukę i wpisuje się w obecny trend szerszego zainteresowania historią przez pryzmat losów zwykłych ludzi. Odpowiada na pytanie, jakim doświadczeniem była reforma rolna dla poszkodowanych, czyli ziemian, dla tych, którzy z niej skorzystali, a zatem służby folwarcznej i bezrolnych chłopów, a także rzeszy mniej lub bardziej zaangażowanych świadków.

Autorka przygląda się również konkretnym miejscom i społecznościom: dworom, które po 1945 roku zamieniono na biura spółdzielni, mieszkania dla kierowników PGR-ów, przedszkola, świetlice, domy dziecka i ośrodki zdrowia; wsiom, w których na skutek podziału pańskiej ziemi zmieniła się struktura przestrzenna, hierarchia społeczna, tradycje i życie codzienne. Jest to również opowieść o tym, jaka jest pamięć o reformie – wśród potomków chłopów i potomków ziemian, jakie są współczesne postawy wobec dawnego dworskiego i ziemiańskiego dziedzictwa oraz jak funkcjonuje dzisiaj podworska przestrzeń.


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.


  • Powojenna reforma rolna to jedno z najważniejszych wydarzeń całego XX wieku w Polsce. Pamięć o niej trwa do dzisiaj. Nie była „prześnioną rewolucją”. Poprzedził ją wielki strach przed barbarzyńcami ze Wschodu, którzy odbiorą ziemię. Jej skutki okazały się przełomowe: zagłada ziemiaństwa i zmiany struktury własności na polskiej wsi. Emocjonalnie niepewność, strach, ale też nadzieje na poprawę losu. To wszystko odnajdziemy w świetnie napisanej książce Anny Wylegały.

    Marcin Zaremba, autor „Wielkiej trwogi”

  • Ta empatyczna postawa pozwala jej opisać doświadczenie reformy rolnej wszystkich jej uczestników, „nie uprzywilejowując perspektywy ani chłopskiej, ani ziemiańskiej”, owszem, poszerzając ją, jak pisze Wylegała, o perspektywę wykonawców reformy. Tak szerokie spojrzenie odróżnia „Był dwór...” od licznych już opowieści o dramacie wysadzonych z siodła ziemian – ale bardziej jeszcze od jednostronnych „historii polskiej emancypacji”, przekreślających wszelkie doświadczenie i perspektywę inną od ludowej. Ta opowieść łączy, zamiast dzielić, mieści doświadczenia wszystkich stron. W dzisiejszych czasach jest to dokonanie nie tylko naukowe.

    Wojciech Stanisławski, „Sieci”, T./Nr 52 z dn. 27.12.21/09.01.22
  • Istotne u Wylegały jest uwolnienie narracji z tez politycznych i ideologicznych. Autorka dba o to, aby charakter jej pracy cechował obiektywizm i badawcza rzetelność. Ukazując reformę z perspektywy polskich chłopów, nie zapomina o krzywdzie wyrządzonej polskiemu ziemiaństwu. Nie do przecenienia w opracowaniu Anny Wylegały jest natomiast opowieść o losach wiejskiej przestrzeni, porzuconych, zapomnianych i niszczejących ziemiańskich siedlisk oraz o przecinających się po raz kolejny losach tych, co odeszli z losami tych, którzy pozostali. Praca pamięci jest tym, co stanowi o wielogłosie tej narracji i przesądza o jej istotnej wartości w literaturze przedmiotu.

    Marcin Zegadło, Księgozbiry, facebook.com
  • Swoje studium oparła autorka na dostępnych źródłach i literaturze przedmiotu, ale przede wszystkim (i to stanowi esencję jej studium) na relacjach żyjących uczestników i obserwatorów zdarzeń, uwłaszczanych i wywłaszczanych, a także ich dzieci i wnuków. Nic tak nie unaocznia i nie ucieleśnia abstrakcyjnych z dalekiej perspektywy zjawisk, jak ludzki, subiektywny punkt widzenia, jak obrazowe i soczyste nieraz relacje i oceny.

  • Przeczytaj fragment
Pobierz okładkę

Wydanie II

  • Kategoria: Literatura faktu
  • Seria wydawnicza: Poza serią
  • Projekt okładki: Agnieszka Pasierska
  • Rodzaj okładki: Okładka miękka, ze skrzydełkami
  • Wymiary: 150 mm × 230 mm
  • Liczba stron: 392
  • ISBN: 978-83-8191-417-8
  • Cena okładkowa: 42,90 zł
  • Data publikacji: 26 stycznia 2022

Pozostałe wydania

  • Wydanie I
  • Nominacja
    Nagrody Historyczne „Polityki”
    Anna Wylegała, Był dwór, nie ma dworu

Inni klienci kupili również:

Wstecz Dalej

Strona używa plików cookies zgodnie z polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.