Pierwsza połowa XX wieku, góry w Idaho. Robert Grainier, prosty, wrażliwy i nieco przesądny robotnik, wynajmuje się do budowy linii kolejowych, naprawy mostów czy robót w lesie. Do pracy jeździ, kiedy praca jest, do domu wraca, gdy kończą się tygodnie znoju. Ten rytm przerywa tragedia – ogień trawi dom, giną ukochane żona i córeczka.
Piękny język, niezwykła empatia i wyjątkowa umiejętność uchwycenia paradoksów natury ludzkiej – Denis Johnson to bez wątpienia jeden z najwybitniejszych amerykańskich prozaików. Jego Sny o pociągach są metaforyczną i intymną opowieścią o stracie i samotności oraz o trudach godzenia się z upływającym czasem.
Książka znalazła się w finale Nagrody Pulitzera oraz została uznana za jeden z najlepszych tytułów 2011 roku przez „The New York Times”, „Esquire”, „The New Yorker” i „Los Angeles Times”.
W ciągu ostatnich lat kilkukrotnie przeczytałem „Sny o pociągach” i uważam, że absolutnie nie straciły swojej mocy. A jednak mało kto je zna, mało kto przeczytał. Pisarze, którzy kochają i wykładają twórczości Denisa Johnsona, nie zawsze znają ten utwór. Studenci, którzy pisali prace dyplomowe pełne niemal narkotycznych peanów na cześć zbioru opowiadań Johnsona „Syn Jezusa”, rzadko o „Snach o pociągach” słyszeli. Tak więc z ogromną przyjemnością oznajmiam wam, że ta niewielka opowieść jest wreszcie autonomiczną książką oprawioną we własną okładkę, możliwą do odnalezienia bez najmniejszego trudu. I z wyraźną pieczęcią: oto rzecz warta poznania! […] „Sny o pociągach” przeczytać po prostu trzeba. Zatem śmiało – czytajcie.
Książka ta delikatnie i pięknie stawia głębokie pytanie o sens ludzkiego życia – czy koszty, jakie niesie ze sobą istnienie społeczeństwa i tak zwanej cywilizacji, nie są po prostu zbyt wysokie?
Cudowny, wizjonerski pierwiastek pięknie wybrzmiewa pośród pozornie brutalnego realizmu Johnsona. Twarde zdania oznajmujące drzemią gotowe, by nagle rozbłysnąć liryzmem; świat przyrody bada się tu i opisuje, by przekształcić go i przeobrazić. Zacząłem czytać „Sny o pociągach” ze sporą podejrzliwością, która w trakcie lektury ustępowała jednak podziwowi wobec szczerości i uczciwości tej opowieści.
Dostajemy porywającą opowieść o życiu, w którym nic nie ma, ale które mimo to wydaje się pełne. I wszystko trwa tyle, co przejazd pociągu.
Johnson opowiada o ciężkiej pracy, życiu w ubóstwie, ale na własnych warunkach.
Przejażdżka autem, rozmowa z facetem na stacji benzynowej, wstrząsający prasowy nagłówek, każda z tych bardzo zwyczajnych scen może nabrać zaskakującego znaczenia. U Johnsona sny stają się realne [...].
[...] intymna i głęboko metaforyczna przypowieść o Człowieku i Czasie.
Zbudowana z ładnych małych zdań opowieść o życiu gdzieś wśród gór Idaho w pierwszej połowie XX wieku. Skromna i zachwycająca.
Johnson tej kameralnej opowieści, metaforze życia, dodaje prostoty przez piękny literacki język, który świetnie oddał w tłumaczeniu Tomasz S. Gałązka.
Wielka literatura, nieprawdopodobna maestria.
Trochę powieść, trochę baśń. Tragiczna historia, która przeplata się z metafizycznymi uniesieniami bohatera. Radość istnienia i poznawania świata miesza się ciągłym bólem i tęsknotą.
W Snach o pociągach Johnson raz jeszcze przypomina, że jest najbardziej poetycki spośród amerykańskich powieściopisarzy i powieściopisarek.
„Sny o pociągach” umożliwiają wgląd w gorzką realność kryjącą się za „amerykańskim snem” i są apologią samotności wymuszanej przez przestrzeń zbyt wielką dla pojedynczego człowieka.
Ta niespieszna, zupełnie zwyczajna opowieść może przynieść
czytelnikowi ukojenie.
„Sny o pociągach” to powieść bogata w literackie smaki, meandrująca między poetykami, surowa i liryczna.
W narracji Johnson przeplata jawę ze snem, zwodząc czytelnika. W onirycznych fragmentach autor modyfikuje styl na lżejszy i mglisty, zmieniając go powoli, płynnie, bez przeskoku. W ten symboliczny sposób oddaje walkę swojego protagonisty z tęsknotą za traficznie utraconymi najbliższymi.
Ta niewielka opowieść z gór Idaho skłania, żeby czytać ją kilkakrotnie. To porywająca historia człowieka, który większość życia, i większą część XX w., przeżył sam w górach, gdzie ludzie i zwierzęta byli połączeni tajemnicą.
Opowieść niesamowicie symboliczna […] Trudna proza o trudnym życiu, o samotnym zmaganiu się człowieka. […] Polecam.
Denis Johnson, nominowany za tę książkę do Nagrody Pulitzera, rozbiera na czynniki pierwsze mit „amerykańskiego snu”, pokazując jego gorzkie i piękne w surowości zaplecze. To niemal biblijna przypowieść o samotności wymuszonej przez przestrzeń zbyt wielką dla jednego człowieka, o świecie, który przemija, i o próbie odnalezienia się w nowej rzeczywistości.
To metaforyczna opowieść o samotności, stracie i upływającym czasie, w której sen miesza się z jawą. [...] To naprawdę piękny sen.
Ta niewielka objętościowo opowieść to wspaniała historia o zwykłym człowieku, który posłusznie znosi to, co zgotował mu los, mimo że ciężar owego bagażu może przytłoczyć. Zwyczajne życie zwyczajnego człowieka, który akceptuje upływ czasu, analizuje przeszłość, sumiennie i ciężko pracuje, pozwalając, by fale nieukojonej tęsknoty go kształtowały. Historia napisana prosto i bez patosu, ale jednocześnie poetycko i z nutą oniryzmu. To była doskonała lektura.
