Blizny
Krajobrazy po przemyśle
Marta Tomczok, Blizny. Krajobrazy po przemyśle
- Kurier
- 12,20 zł
- paczkomat
- 13,90 zł
- poczta
- 12,20 zł
- odbiór osobisty (Warszawa)
- 0 zł
- pliki
- 0 zł
Po 1945 roku badania geologiczne w Polsce nabrały tempa. Odkryto złoża węgla brunatnego, miedzi, siarki i rozpoczęło się wielkie uprzemysłowienie. Pod kopalnie, huty i elektrownie – takie jak Turów czy Bełchatów – potrzebny był pusty teren. Wraz z powstawaniem nowych ośrodków przemysłowych kurczyły się lub wręcz znikały całe miejscowości: Opolno i Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi i Pątnów w Konińskiem, Bogomice i Rapocin pod Głogowem czy Piaski i Wola Grzymalina w Łódzkiem.
Dla wielu miejsc rozwój gospodarczy oznaczał apokalipsę. Niektóre zostały przykryte zwałowiskami odpadów, inne – zalane. Wysiedlono ludzi, wycięto lasy i zmieniono bieg rzek. „Istne raje” zamieniły się w kratery, w pustynie biologiczne i strefy katastrofy ekologicznej.
Marta Tomczok podróżuje szlakiem peerelowskiego przemysłu i miejscowości, które wchłonął. Opowiada o bliznach w ludzkiej pamięci i o bliznach w ziemi: śladach po szybach, wyrobiskach i hałdach, które na zawsze zmieniły polski krajobraz.
Szukałam sposobu, żeby oddać poczucie pustki, która powstaje w ludziach po odebranym im krajobrazie. Nie wszyscy chcieli od razu mówić, ale wszyscy chcieli, żeby ich słuchać, gdy już się przełamali. Doświadczenia czekania i słuchania wydają mi się kluczowe dla tej książki – i nie tylko dla niej.
Autorka
-
To lektura dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć ludzki wymiar gospodarczych przemian Polski. Dla czytelników śledzących transformację energetyczną przez pryzmat wskaźników i regulacji, „Blizny” oferują niezbędną przeciwwagę. To książka o tym, czego nie znajdziemy w raportach rocznych spółek wydobywczych: o prawie do pamięci i trudnym procesie godzenia się z utratą małej ojczyzny.
-
Marta Tomczok w książce „Blizny. Krajobrazy po przemyśle” pokazuje skutki powojennego rozwoju Polski, odsłaniając jego wpływ zarówno na kraj, jak i na losy ludzi.
-
Po premierze serialu „Ołowiane dzieci” na nowo rozgorzała dyskusja o cenie, jaką mieszkańcy niektórych miast, miasteczek i wsi zapłacili za rozwój przemysłu i industrializację. Ważny głos w tej dyskusji daje Marta Tomczok, autorka książki „Blizny. Krajobrazy po przemyśle”.
-
Tomczok potrafi równolegle czytać przestrzeń, przemysłowy konkret, historię przemian uwikłanych politycznie i biografię ludzi. Autorka znakomicie rekonstruuje przeszłość ze śladów i skrawków, które po niej pozostały. […] Lektura ważna i potrzebna.
-
Reportaż Marty Tomczok, to […] spojrzenie w przeszłość. Oddanie głosu tym, dla których powstanie kopalni odkrywkowej i elektrowni było końcem ich dotychczasowego życia.
-
Rosnący kolos przemysłu karmi się nie tylko węglem i stalą, ale także ludzką krzywdą. Niesie nie tylko szansę na awans społeczny, lecz także degradację środowiska i traumę wysiedleń tych, którzy pod jego stopami utracili domy. I choć zmieniają się ustroje polityczne i gospodarcze, to jedno pozostaje bez zmian: ten kto za postęp zapłacił najwyższą cenę otrzymuje najmniejszy kawałek tortu.
-
„Blizny” to wizualno-tekstowa podróż po miejscach, które kiedyś napędzały gospodarkę, a dziś stanowią melancholijny element naszego krajobrazu. To pozycja obowiązkowa dla fanów urban exploration (urbex), industrialnej estetyki i lokalnej historii.
-
„Blizny” więc to kolejny ważny głos w debacie o tym, czym jest dzisiejsza Polska poza centrum. I zaproszenie do literackiego spaceru po miejscach, od których zazwyczaj odwracamy wzrok, a które – jak dowodzi autorka – są naszą częścią. Nosimy je w i na sobie.
Wydanie I
- Kategoria: Literatura faktu
- Seria wydawnicza: Sulina
- Data publikacji: 4 marca 2026
Okładka miękka, ze skrzydełkami
- Wymiary: 125 mm × 195 mm
- Liczba stron: 376
- ISBN: 978-83-8396-264-1
- Cena okładkowa: 57,90 zł
E-book・Blizny
- ISBN: 978-83-8396-293-1
- Cena okładkowa: 45,90 zł
