Świat Patti Smith w Roku Małpy olśniewa osobliwością. Tu sen miesza się z rzeczywistością, dobre zjawy z przeszłości spotykają się z politycznymi demonami teraźniejszości, a wszystkiemu przyświeca pochwała codzienności w duchu poezji Williama Carlosa Williamsa.
Smith z czułością wspomina tych, którzy już odeszli, rozmyśla nad największymi dziełami literatury i nie boi się pytać o niepewną dla świata przyszłość.
Rok Małpy to poetycki manifest zaangażowanej artystki i intymny autoportret ikony amerykańskiej popkultury.
Zachwycająca, oniryczna […] niewielka książka pełna melancholii. Wspomnienia punkowej poetki przegląda się jak stertę starych polaroidów w jej nowojorskim mieszkaniu – „kolejne talizmany na naszyjniku bezustannych podróży”.
Sen na jawie pełen wspomnień […]. Smith wszędzie widzi mistyczne powiązania – podążając za jej słowami, zaczną je widzieć także czytelnicy.
Porywająca podróż przez sny i życie Patti Smith. Rzeczywistość miesza się tu z fikcją, przenikają się prawdziwi i zmyśleni bohaterowie. Autorka przegląda się w metalicznej powierzchni tostera i stwierdza: „odkryłam, że wyglądam jednocześnie młodo i staro”. To idealnie ukazuje jej duszę .
Smith zaczęła pisać „Rok Małpy” w pierwszym dniu 2016 roku. Rok ten przyniósł jej wiele zmian: artystka poczuła, że się starzeje, straciła przyjaciół, towarzyszyło jej wszechogarniające poczucie zawodu. Autorka zestawia osobistą narrację z opisem krajobrazu. Granica między fikcją a rzeczywistością się zaciera […]. Ta fascynująca opowieść o poszukiwaniu sensu w trudnych czasach pokazuje talent poetycki Patti Smith.
Od 1975 roku Patti Smith zaciera granice między muzyką, poezją a prozą, wyjąc z żalu i krzycząc z radości, czy to na scenie, czy w swoim pisarstwie. „Rok Małpy” jest zbiorem jej najnowszych prozatorskich obrazów […]. W tej cienkiej książce pełnej wizji Smith błąka się po Stanach, odwiedza swoje ulubione miejsca, jeździ z nieznajomymi, stąpa po rozmytej granicy między rzeczywistością a snem i ubolewa nad wynikami wyborów prezydenckich w 2016 roku. Ale gdy tylko popada zbyt głębokie przygnębienie, na niebie pojawia się słońce. Przez chwilę „nie ma w niebiosach niczego na podobieństwo udręki prawdziwego życia”, lecz „już niedługo zdarzy się coś wspaniałego”.
„Rok Małpy” to fantastyczny dziennik snów pełen obrazów, rozmów i rozmyślań, także nad tym, co łączyło Smith z dwójką jej najstarszych i najdroższych przyjaciół – dramaturgiem Samem Shepardem i producentem muzycznym Sandym Pearlmanem, który zmarł w czasie, gdy powstawała książka. Autorka nigdy nie była tak blisko połączenia dojrzałości swoich ostatnich dzieł z improwizowaną dzikością wczesnych wierszy i tekstów piosenek.
Melancholijny nastrój i poetycki język wyróżniają tę książkę spośród innych dzieł Patti Smith. […] Smith opisuje kawiarnie, wyprawy autostopem, dziwne motele w Santa Cruz i swoje sny. Z wielką czułością opowiada też o wizytach u Sama Sheparda w ostatnich miesiącach jego życia i o pomaganiu mu w ukończeniu jego książki.
Właśnie ukazało się polskie tłumaczenie jej ostatniej książki „Rok małpy”, która zabiera w podróż po jej roku 2016. Jak to u Patti Smith bywa, nie do końca wiadomo, co jest snem, a co jawą. Realni pozostają natomiast jej przyjaciele, którzy pojawiają się i znikają z jej życia. Niektórzy na dobre.
W ostatecznym rozrachunku „Rok Małpy” przypomina jedną z dawnych płyt Patti Smith Group, na których poetycka melancholia łączyła się z energią.
Zamiast cynizmu i nienawiści do społeczeństwa, nierzadko obecnego w literaturze wspomnianych pisarzy, autorka proponuje świadomą niedojrzałość i otwartość na innych, co czyni jej powieści [i ją samą] zupełnie niepowtarzalną.
Rok Małpy to zapis codzienności przeplatany marzeniami sennymi, opowieść starszej pani, która godzi się z upływem czasu i żegna bliskich, którzy odchodzą.
Momentami patchworkowa, stanowi konglomerat wspomnień, refleksji i marzeń sennych oraz śladów lawirowania gdzieś pomiędzy nimi.
Patti Smith nie udaje, że jej głowę wypełniają wyłącznie oryginalne myśli, ale ze zbieranych przez całe życie strzępków świata układa fascynującą mozaikę.
Najnowsza, wyjątkowo intymna książka Patti Smith [...] to zbiór
wspomnień, zapisków i przemyśleń z tytułowego Roku Małpy, czyli 2016 [...] Robi wrażenie.
Jestem szczerze urzeczony sposobem, w jaki Smith postrzega świat. [...] Tym bardziej, że cały opisywany przez nią świat wydaje się niezwykle gościnny. Miejscami szarobury i dość smutny, ale i pełen miejsc, w których warto się rozgościć.
„Rok Małpy” to książka dla fanów Patti Smith, [...] którzy cenią jej spojrzenie na świat pełne kulturowych konotacji, jej uczuciowość, to kroczenie po kolejnych opustoszałych miejscach i to łaknienie życia, ciągłe połykanie świata i branie go garściami, chłonięcie całą sobą tak, jak pewnie niewielu z nas już potrafi, z dostrzeganiem szczegółów i mieszaniem realności ze wspomnieniami, emocjami, snami.
Rok Małpy to książka pełna inspiracji, pięknych rozmyślań, romantycznych, często tajemniczych pejzaży. To sen na jawie, który trwa i wydawać by się mogło, że będzie trwać już zawsze, gdyby nie to, że z każdego snu, tak jak Alicja w Krainie Czarów, trzeba się obudzić.
„Rok Małpy” to podręcznik równowagi i akceptacji – wartości, których teraz bardzo nam brakuje.
Patti pozostaje nie do zdarcia, rzeczywistość wokół niej jednak się
zmienia. Przede wszystkim chorują i umierają przyjaciele, ale też
choruje świat, w którym „nową codziennością” stała się
niesprawiedliwość, co żywiołową i kochającą życie narratorkę
przygnębia, acz nie załamuje.
Artystka zabiera nas w świat swoich podróży, przeżyć, spotkań i snów.
Jednym z motywów przewodnich książki Patti Smith jest podróż w sensie dosłownym i metaforycznym — jako ruch wyobraźni i szerzej stan umysłu uwolnionego od typowych ograniczeń. W narracji Roku Małpy rzeczywiste i wyobrażone trasy nakładają się na siebie.
Ta książka – trochę diariusz osobistych utrat i przemijania, lecz bodaj bardziej zbiór poetyckich próz – okazuje się znakomitym przewodnikiem.
