Andriej Płatonow

Andriej Płatonow

Andriej Płatonow (właśc. Andriej Płatonowicz Klimientow; 1898–1951) – prozaik, satyryk, eseista i dramaturg. Jeden z najoryginalniejszych rosyjskich autorów XX wieku. Uczęszczał do technikum kolejowego i pracował jako pomocnik maszynisty. Debiutował w roku 1918 nowelą Oczeriednoj. W 1926 rozpoczął pracę nad powieścią Czewengur. W 1927 przeniósł się do Moskwy, a dwa lata później na łamach pisma „Oktiabr′” opublikował satyryczne opowiadanie Usomniwszyjsia Makar, demaskujące biurokrację i system totalitarny. Podobne akcenty pojawiły się w reportażu Wprok (1931), a jego publikacja spowodowała ostrą reakcję zarówno środowiska literackiego, jak również samego Stalina. W latach 1937–1941 Płatonow zajmował się głównie krytyką literacką, następnie pracował jako korespondent z frontu II wojny światowej. W roku 1946 został wykluczony ze Związku Pisarzy ZSRR, a wszystkie jego książki wycofano z oficjalnego obiegu. Tępiony przez cenzurę nie mógł publikować, nie przestawał jednak pracować nad wielką powieścią Wykop (taki tytuł pierwszego polskiego wydania, 1986), opublikowaną dopiero w 1968 roku w emigracyjnym czasopiśmie „Grani”. W późniejszych, często pełnych symbolizmu dziełach pochylał się nad kondycją ludzką oraz metafizyką życia i umierania. W roku 1946 na łamach miesięcznika „Nowyj Mir” opublikował opowiadanie Siemja Iwanowa – o dramatyzmie powojennych powrotów. Utwór wywołał falę krytyki, a Płatonow, pozbawiony środków do życia, zajął się pisaniem bajek. Zmarł na gruźlicę. Większość dzieł doczekała się publikacji dopiero po jego śmierci.

Książki tego autora