Jerzy Stempowski

Jerzy Stempowski

Jerzy Stempowski
Foto © Stefan Władysław Kozłowski

Jerzy Stempowski, ps. Paweł Hostowiec (1893–1969) — eseista, krytyk literacki; jeden z najwybitniejszych twórców polskiej eseistyki, krytyk współczesności i kultury XX wieku, ironiczny obserwator życia literackiego.

"Należał [Stempowski] do grona twórców duchowej rewolucji, jakiej dokonali pisarze, którym patronowała "Kultura" Jerzego Giedroycia. Wsłuchując się w paradoksalny puls naszego wieku, eseista starał się uchwycić jego zmienny rytm, dać wyraz nowej wrażliwości, autoironicznej i suwerennej".
A. St. Kowalczyk "Nieśpieszny przechodzień i paradoksy..."

KSIĄŻKI JERZEGO STEMPOWSKIEGO (WYBÓR)
— "Pielgrzym", Warszawa 1924.
— "Pan Jowialski i jego spadkobiercy. Rzecz o perspektywach śmiechu szlacheckiego [szkic literacki]", Warszawa 1931

NA EMIGRACJI
— "Dziennik podróży do Austrii i Niemiec", Rzym 1946.
— "Eseje dla Kassandry", Paryż 1961.
— "Od Berdyczowa do Rzymu", Paryż 1971.
— "Listy z ziemi berneńskiej", Londyn 1974.

KRAJOWE EDYCJE WYBORÓW ESEISTYKI ORAZ EPISTOLOGRAFII JERZEGO STEMPOWSKIEGO
— "Eseje", Kraków 1984.
— "Szkice literackie", t. I–II, Warszawa 1988 [w t. II nota biograficzna sporzšdzona przez J. Timoszewicza] i 2002.
— "Ziemia berneńska", tłum. A. St. Kowalczyk, Warszawa 1990.
— "Listy do Jerzego Giedroycia", Warszawa 1991 [tamże biogram Stempowskiego].
— "W dolinie Dniestru. Listy o Ukrainie", Warszawa 1993.
Bolesław Miciński, Jerzy Stempowski, "Listy", Warszawa 1995.
Jerzy Giedroyc, Jerzy Stempowski, "Listy 1946–1969", cz. I i II, Warszawa 1998.
— "Pamiętnik teatralny trzeciej klasy i inne szkice", Kraków 1999.
— "Listy", Warszawa 2000.
— "Od Berdyczowa do Lafitów", Wołowiec 2001.

O JERZYM STEMPOWSKIM
A. St. Kowalczyk, "Nieśpieszny przechodzień i paradoksy. Rzecz o Jerzym Stempowskim", Wrocław 1997. [monografia, zawiera bibliografię tekstów poświęconych Stempowskiemu, m.in. K. Jeleńskiego, Cz. Miłosza, J. Timoszewicza].
A. St. Kowalczyk, "Kryzys świadomości europejskiej w eseistyce polskiej lat 1945–1977 (Vincenz — Stempowski — Miłosz)", Warszawa 1990 [analiza jednego z ważnych wątków w eseistyce emigracyjnej].

Książki tego autora