Andrzej Stasiuk

Andrzej Stasiuk urodził się w 1960 roku w Warszawie. Mieszka w Beskidzie Niskim. Prozaik, eseista. Autor Murów Hebronu, Dukli, Opowieści galicyjskich, Dziewięciu, Jadąc do Babadag, Taksimu, Dziennika pisanego później, Grochowa, Nie ma ekspresów przy żółtych drogach i kilku innych książek. Laureat paru nagród, ostatnio Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica 2008, Nagrody Literackiej Gdynia 2010, Nagrody Forum Ekonomicznego i Miasta Krakowa Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza 2011 oraz Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury.

Jego książki są tłumaczone na niemal wszystkie europejskie języki, a także na koreański.

Nagrody i nominacje:
— Nagroda Fundacji Kultury 1994
— Nagroda Fundacji im. Kościelskich 1995
— Nominacje do Nagrody Literackiej NIKE: 1997, 1998, 2001, 2002, 2006
— Nagroda Biblioteki Raczyńskich 1998
— Naroda „Machiner” 1999
— Nominacja do Paszportu „Polityki” 2001
— Nagroda im. Samuela Bogumiła Lindego 2002
— Nagroda im. Beaty Pawlak 2004
— Adalbert-Stifter-Preis 2005
— Nagroda Literacka Nike 2005
— Nagroda burmistrza Dukli „Zasłużony dla Dukielszczyzny” (2006)
— Nagroda czytelników i klientów księgarni Merlin „Książka Października” (2007)
— Nagroda im. Arkadego Fiedlera dla „Fado” Andrzeja Stasiuka
— Międzynarodowa Nagroda Literacka Vilenica przyznawana przez Związek Pisarzy Słoweńskich (2008)
— Nagroda Literacka Gdynia 2010 w kategorii „proza”
— Nagroda Forum Ekonomicznego i Miasta Krakowa Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza 2011
— Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury.

Zagraniczne wydania książek Andrzeja Stasiuka:

Biały kruk:
— Rowohlt (wydanie niemieckie, 1998)
— De Geus (wydanie holenderskie, 1998)
— Taifuuni (wydanie fińskie, 1998)
— Bompiani (wydanie włoskie, 2001)
— Serpent’s Tail (wydanie angielskie, 2001)
— Európa Könyvkiadó (wydanie węgierskie, 2003)
— Azbooka (wydanie rosyjskie, 2003)
— Clio (wydanie serbskie, 2004)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2011)
— Paradox (wydanie bułgarskie, w przygotowaniu)
— Noir sur Blanc (wydanie francuskie, 2007)
— Paseka (wydanie czeskie, 2012)

Ciemny las:
— Divadelni ustav (wydanie czeskie, 2013)
— Modry Peter (wydanie słowackie, 2013)

Czekając na Turka:
— Editura Art. (wydanie rumuńskie, w przygotowaniu)
— Divadelni ustav (wydanie czeskie, 2013)
— Modry Peter (wydanie słowackie, 2013)
— Tempora (wydanie ukraińskie, 2013)

Dojczland:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2008)
— Christian Bourgois Editeur (wydanie francuskie, 2010)
— RAO (wydanie rumuńskie, w przygotowaniu)

Dukla:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2000)
— Norstedts (wydanie szwedzkie, 2003)
— Christian Bourgois Editeur (wydanie francuskie, 2003)
— Quaderns Crema (wydanie hiszpańskie, 2003)
— New Literary Review (wydanie rosyjskie, 2003)
— BAUM Publishers (wydanie slowackie, 2004)
— Magveto (wydanie węgierskie, 2004)
— Aschehoug (wydanie norweskie, 2005)
— Bompiani (wydanie włoskie, 2008)
— De Geus (wydanie holenderskie, 2002)
— Periplum (wydanie czeskie, 2006)
— Modan (wydanie izraelskie, 2009)
— Dalkey Archive Press (wydanie angielskie, 2011)

Dziennik pisany później:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2012)

Dziewięć:
— Klasyka (wydanie ukraińskie, 2001)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2002)
— Bompiani (wydanie włoskie, 2003)
— Norstedts (wydanie szwedzkie, 2005)
— Fractura (wydanie chorwackie, 2003)
— Studentska Zalozba „Beletrina” (wydanie sloweńskie, 2004)
— Quaderns Crema (wydanie hiszpańskie, 2004)
— Azbooka (wydanie rosyjskie, 2005)
— Harvill/Secker (wydanie angielskie, 2007)
— Harcourt Brace (USA/Canada 2007)
— RAO International (wydanie rumuńskie, 2007)
— Christian Bourgois Editeur (wydanie francuskie, 2009)
— De Geus (wydanie holenderskie)
— Magveto (wydanie węgierskie 2008)
— Paradox (wydanie bułgarskie, 2010)

Fado:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2008)
— Christian Bourgois Editeur (wydanie francuskie, 2009)
— Dalkey Archive (wydanie amerykańskie, 2009)
— RAO (wydanie rumuńskie, 2010)
— Grani-T (wydanie ukraińskie, 2009)

Grochów:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie)
— Noir sur Blanc (wydanie francuskie)
— Magveto (wydanie węgierskie, 2013)
— Quaderns Crema/Acantilado (wydanie hiszpańskie)
— Ersatz (wydanie szwedzkie)

Jadąc do Babadag:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2005)
— Magveto (wydanie węgierskie, 2006)
— Mesonjetorja (wydanie albańskie, 2006)
— Like (wydanie fińskie, 2006)
— Kritika (wydanie ukraińskie, 2007)
— Rao (wydanie rumuńskie, 2007)
— Kitos knygos (wydanie litewskie, 2007)
— Christian Bourgois (Francja, 2007)
— Studentska Zalozba Beletrina (wydanie słoweńskie, 2007)
— Quaderns Crema (wydanie hiszpańskie, 2008)
— NLO (wydanie rosyjskie, 2009)
— Harcourt Brace (USA/Kanada, 2011)
— Harvill/Secker (wydanie brytyjskie, 2011)
— Bompiani Division (wydanie włoskie, 2008)
— De Geus (wydanie holenderskie, 2009)
— Dereta (wydanie serbskie, 2009)
— Fraktura Publishing House (wydanie chorwackie, 2009)
— Periplum (wydanie czeskie, 2012)
— Paradox (wydanie bułgarskie, 2010)
— Mesonjetorija (wydanie albańskie)
— Zmicier Kolas (wydanie białoruskie)
— Polis (wydanie greckie)

Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2001)
— Paralela 45 Editura (wydanie rumuńskie, 2003)
— Magus Design Studio (wydanie węgierskie, 2003)
— Prostor (wydanie czeskie, 2004)
— Saemulgyul (wydanie koreańskie, 2005)
— Actes Sud (wydanie francuskie, 2013)

Moja Europa. Dwa eseje o Europie zwanej środkową:
— Klassyka (wydanie ukraińskie, 2001)
— Polirom (wydanie rumuńskie, 2003)
— Noir sur Blanc (wydanie francuskie, 2004)
— Kijárat Kiadó (wydanie węgierskie 2004)
— Quaderns Crema (wydanie hiszpańskie, 2005)
— Fractura (wydanie chorwackie, 2007)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2004)
— Periplum (wydanie czeskie)

Mury Hebronu:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2003)

Noc:
— Divadelni ustav (wydanie czeskie, 2013)

Opowieści galicyjskie
:
— Periplum (wydanie czeskie, 2001)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2002)
— Twisted Spoon Press (wydanie angielskie, 2003)
— Jak Publishing House (wydanie wegierskie, 2002)
— Christian Bourgois Editeur (wydanie francuskie, 2004)
— Uitgeverij de Geus (wydanie holenderskie, 2007)
— SLOVART Publishing (wydanie słowackie, 2008)
— Quaderns Crema (wydanie hiszpańskie, 2009)
— Jak Publishing House (wydanie węgierskie, 2009)

Przez rzekę:
— Le Passeur (wydanie francuskie, 2000)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2004)

Taksim:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2011)
— Paradox (wydanie bułgarskie, w przygotowaniu)
— Actes Sud (wydanie francuskie, 2011)
— Acantilado (wydanie hiszpańskie, w przygotowaniu)
— Slovart (wydanie słowackie, 2011)
— Studentska Zalozba Beletrina (wydanie słoweńskie, 2012)
— RCS Libri (wydanie włoskie, w przygotowaniu)
— Magvető (wydanie węgierskie, 2011)
— Ersatz (wydanie szwedzkie, w przygotowaniu)
— Aschehoug (wydanie norweskie, 2013)
— Fraktura (wydanie chorwackie, w przygotowaniu)

Tekturowy samolot:
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2004)

Zima:
— Noir sur Blanc (wydanie francuskie, 2006)
— Naklada MD (wydanie chorwackie, 2007)
— Suhrkamp (wydanie niemieckie, 2006)
— Magveto (wydanie węgierskie, 2013)

O autorze

  • Lubię podróżować. Lubię siedzieć w swoim pokoju i wspominać. Podróże, własne życie, dzieciństwo, wspominać własne wspomnienia, własne kłamstwa. To wszystko się miesza i czasami próbuję jakoś dojść z tym do ładu
  • Nicość u Stasiuka! Mało kto się z nią tak boryka we współczesnej polskiej literaturze, bo mało jest dziś pisarzy prawdziwie metafizycznych. Taki jest właśnie Stasiuk, czy się to komu podoba, czy nie: nie zanudza opowieściami o byle czym, nie pompuje się rekwizytami kultury wysokiej, nie udaje, że nie jest tym, kim jest. Od lat, od ’Dukli’ pewnie, stara się patrzeć w nicość, która go zachodzi od różnych stron, i nie odwrócić od niej oczu. Od lat Stasiuk stara się przezwyciężyć nihilizm, który zawsze czai się tam, gdzie zrozpaczony człowiek zadaje sobie pytanie ’dlaczego bardziej jest nic, niźli coś?’. O tym właśnie jest ’Fado’: o tym, że wszystko w naszym życiu przydarza się tylko nam.
  • Stasiukowi dostało się swego czasu za akcentowanie plebejskiego, mówiąc eufemistycznie, składnika naszej rzeczywistości, ale po ostatnich wyborach jego krytykom (którzy widzieli już Rzeczpospolitą wśród europejskich potęg) chyba zrzedła mina. Pisarz wykazał się tu godnym pozazdroszczenia zmysłem obserwacji i darem przewidywania. Książkę zamyka mocny akcent prozatorski: teksty poświęcone pejzażom geograficznym i mentalnym wschodniej i południowo-wschodniej Polski, dorastającej córce pisarza i jego dziadkom, a wreszcie... Janowi Pawłowi II. Jeśli jest to zapowiedź powrotu Stasiuka do rodzimej tematyki, to bardzo obiecująca. Z miejsca włączyłbym te utwory do spisu lektur szkolnych, obok fragmentów prozy Iwaszkiewicza (o ile poeta ze Stawiska jeszcze się w nich uchował). ’Stróże’, ’Spokój’, ’Połowa października, powrót’, ’Ciało ojca’ – Stasiuk pokazuje tu prawdziwą klasę.